JEDZENIE I PICIE W ŚREDNIOWIECZU

JEDZENIE I PICIE W ŚREDNIOWIECZUnr katalogowy: 9201
  • Jedzenie i picie w średniowieczu

    Ernst Schubert

    Toruń: UMK, 2019

    ss. 500

    Format B5

    Oprawa miękka

    ISBN 978-83-231-4050-4

     

    SPIS TREŚCI

     

    Wykaz skrótów czasopism / 9
    Wprowadzenie: Historia żywienia jako integralna część historii społecznej / 13
    Popularne wyobrażenia o jedzeniu i piciu w średniowieczu a rzeczywistość / 13
    „Poziomy żywienia” czy historia poszczególnych produktów spożywczych? / 18
    Jedzenie i picie kluczem do historii społecznej? Trzy epokowe przemiany w średniowieczu / 20
    Historia żywienia i rozwój społeczeństw. Pytania metodyczne / 26
    Czy w średniowieczu w ogóle istniało społeczeństwo? / 30

    Część I. Jedzenie
    1. „Kiedy straszny głód przetoczy się przez kraj”: bieda i strach na tle średniowiecznej codzienności / 45
    Fames et mortalitas: fale głodu we wczesnym średniowieczu i w okresie jego rozkwitu / 46
    Fale głodu a zniesienie ładu społecznego / 49
    Głód: bicz Boży i odpowiedź Kościoła / 51
    Nowe konotacje u schyłku średniowiecza: głód i drożyzna / 53
    2. Sól / 61
    Historia salin jako wskaźnik rozwoju społeczeństw / 63
    Czym w zasadzie jest sól? Trzy formy pozyskiwania niezbędnego do życia minerału / 67
    Saliny. Wyzysk ludzi i rabunkowa gospodarka lasami / 71
    Siła soli kształtująca stosunki społeczne: renta, wspólnota i dziedziczenie / 79
    Handel solą, trudności w transporcie soli i oddziaływanie soli na historię miast / 84
    Sól i władza książęca / 88
    3. Zboże, kasza i chleb / 107
    Najważniejsze rodzaje zbóż i ich historia lub problematyka periodyzacji historycznej / 109
    Historia młyna: stały element przemian ustroju agrarnego / 114
    Zboże i kasza / 118
    „Dobry chleb i dobra rada są drogie” / 120
    Chleb i pieczenie: ukryte procesy ustawodawcze / 127
    4. Zwierzęta, mięso i rzeźnik / 144
    Skutki braku mięsa w kuchni zwykłego człowieka / 144
    Podstawy posiłków mięsnych: historia świni, bydła i owcy / 146
    Spożycie mięsa w średniowieczu: pytanie o istotę mięsa / 153
    Względne odprężenie na rynku u schyłku średniowiecza: międzynarodowość handlu wołami / 160
    Dygresja: produkty mleczne – masło i ser / 164
    Rzeźnik u schyłku średniowiecza / 166
    5. Podziękowania dla kury / 183
    Dygresja: ptactwo jako pożywienie / 186
    6. Pożywienie z zawartością białka: ryba / 192
    Świeża ryba i jej wykorzystanie / 192
    Rynek ryb i rybacy / 194
    7. Nowa żywność u schyłku średniowiecza: śledź i sztokfisz / 198
    Zapotrzebowanie na białko: solony śledź ze Skanii, suszony sztokfisz z Bergen jako produkty żywnościowe i podstawa rozwoju Hanzy / 198
    Połów śledzia w Skanii i tamtejsze targi / 204
    Oszustwo w handlu śledziem / 212
    Zwycięstwo konkurenta, śledzia z rejonu Morza Północnego / 214
    Sztokfisz / 216
    8. Niedobór witamin w średniowiecznej kuchni? Owoce i warzywa / 227
    Drzewa owocowe w organizacji folwarcznej / 227
    Intensyfikacja uprawy drzew owocowych od XIII wieku. Założenia i skutki / 232
    Warzywa / 236
    9. Kontakty i transfer kulturowy w historii ziół kuchennych i przypraw / 244
    Między uszlachetnioną sztuką kuchenną a środkami leczniczymi: zioła kuchenne / 244
    Przyprawa: przyczynek do średniowiecznej historii mentalności / 247

    Część II . Picie
    Wprowadzenie: Trunki w średniowieczu / 257
    1. Wino / 264
    Romantyzm wina i właścicieli winnic w nowożytności oraz historyczna rzeczywistość: ciężka praca / 264
    Wczesnośredniowieczna historia uprawy winorośli lub o uczeniu się w średniowieczu / 269
    Przemiany krajobrazu upraw: granice uprawy wina i ich zmiany / 273
    Ziemia, praca, kapitał i instytucje. Odzwierciedlenie współczesnych
    terminów ekonomicznych w historii średniowiecznej uprawy wina / 277
    Winoznawstwo w średniowieczu? / 290
    „Rzadko można było tu znaleźć dobre wino”. „Ulepszanie” i „doprawianie” wina / 294
    2. Natura i sztuka złączone w piwie / 313
    Powszechność spojrzenia kulturowo-historycznego i wąskie gardło rzeczywistości: długa droga do piwa / 313
    Piwo i miód pitny: wyjaśnienie przemian w świecie w okresie między rozkwitem a schyłkiem średniowiecza / 322
    Warzenie piwa i cechy piwowarów / 324
    „Piwo to dla mieszczan złoty napój”. Miasta jako centra piwne w niemieckim średniowieczu / 333
    Bawarski nakaz zachowania czystości z 1516 roku albo w jaki sposób fałszywe interpretacje historii mogą stać się historią / 337
    3. Od wódki do sznapsa, od środków leczniczych u schyłku średniowiecza do nowożytnych używek / 349

    Część III. Jedzenie i picie a porządek życia
    Wprowadzenie: Porządek życia jako ramy warunkujące indywidualną egzystencję / 361
    1. Indywiduum i wspólnota / 367
    Posiłki i rytm dnia / 367
    Indywidualne zerwanie z porządkiem życia: krytyka łasuchów i hulaków / 368
    Posiłki bogatego i zwykłego człowieka. Niewielka ilość mięsa jako znak różnic stanowych / 371
    Wspólne jedzenie jako element historii kultury i prawa: pożywienie pochodzących ze szlachty bamberskich kanoników katedralnych około 1200 roku / 374
    2. Posiłki indywidualne i wspólnotowe: historia naczyń i sztućców / 379
    3. Jedzenie i picie jako wyraz porządku prawnego / 391
    „Kompan” i „towarzysz na dobre i na złe”. Chleb jako wyraz kształtowania się stosunków prawnych / 391
    Jedzenie i picie w prawie chłopów, rzemieślników i profesorów / 393
    Uczta koronacyjna. Antycypacja prawa i nadziei / 396
    4. P osiłek dla gości: utrwalanie świadomości wspólnotowej / 400
    Biesiada we wczesnym średniowieczu i sens pijaństwa / 400
    Gildia i jej uczty: modyfikacja wczesnośredniowiecznej tradycji / 403
    5. Jedzenie i picie podczas uczty dworskiej w okresie rozkwitu średniowiecza oraz skutki i ich wpływ na kształtowanie się norm / 407
    Uczta dworska około 1200 roku / 408
    Przemiany uczty dworskiej u schyłku średniowiecza / 410
    Zwyczaje przy stole: hövescheit z początków XIII wieku i jej siła tradycjotwórcza / 414
    Jedzenie i picie w codzienności dworskiej u schyłku średniowiecza / 417
    Hövescheit i potrzeby ludzkie. Prolegomena do historycznej flatologii / 418
    6. Suche powody niemieckiego pragnienia i skutki zwyczaju picia za czyjeś zdrowie około 1500 roku / 424
    Niemiecki pijaczyna / 425
    Picie za zdrowie: nowa forma przymusu picia z około 1500 roku / 427
    7. Pismo i jego oddziaływanie na jedzenie i picie / 432
    Erudycja, medycyna książkowa i ludowa w ich oddziaływaniu na porządek życia / 432
    Dietetyka i produkty spożywcze. Prawidłowe odżywianie jako podstawa medycznych nauk średniowiecza i wczesnej nowożytności / 433
    Książki kucharskie i zbiory przepisów. Długa droga do współczesnych poradników / 436

    Podsumowanie / 441
    Posłowie / 451
    Wykaz źródeł i literatury / 455

  • Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.

58,00  PLN
Cena nie zawiera kosztów dostawy

egz.

Czas realizacji: od 24h do 14 dni

Zapytaj o produkt

Koszyk jest pusty